Szerszenie nie latają w czasie ulewnego deszczu. Krople wody są dla tych owadów zbyt ciężkie, obciążają ich błoniaste skrzydła i uniemożliwiają stabilny lot. Podczas opadów szerszenie chronią się w gnieździe lub osłoniętych kryjówkach. Jedynie w trakcie bardzo lekkiej mżawki sporadycznie podejmują krótkie loty w poszukiwaniu pożywienia.
Szybka diagnoza
- Szerszenie unikają lotów w deszczu ze względu na ryzyko uszkodzenia skrzydeł i wychłodzenia organizmu.
- W czasie opadów cała kolonia gromadzi się w gnieździe, co drastycznie zwiększa agresję owadów przy próbie zbliżenia się.
- Aktywność szerszeni spada do zera, gdy temperatura otoczenia obniża się poniżej 10–12°C.
- Brak światła słonecznego nie stanowi przeszkody – owady te latają w nocy i lgną do sztucznego oświetlenia.
Dlaczego szerszenie nie latają w deszczu? Mechanika lotu
Szerszeń europejski (Vespa crabro) osiąga prędkość lotu rzędu 20–25 km/h. Zderzenie z kroplą deszczu przy takiej prędkości stanowi dla niego poważną barierę fizyczną. Woda osadzająca się na skrzydłach zwiększa ich masę i zaburza aerodynamikę. Zjawisko napięcia powierzchniowego sprawia, że mokre skrzydła sklejają się, całkowicie pozbawiając owada siły nośnej i zmuszając go do awaryjnego lądowania.
Dodatkowym czynnikiem jest temperatura. Deszczowi w Polsce zazwyczaj towarzyszy ochłodzenie. Szerszenie to owady zmiennocieplne – do sprawnego funkcjonowania mięśni poruszających skrzydłami potrzebują ciepła z otoczenia. Gdy temperatura spada poniżej 12°C, ich metabolizm zwalnia, a lot staje się fizjologicznie niemożliwy.
Gdzie chowają się szerszenie, gdy pada deszcz?
Przed załamaniem pogody szerszenie instynktownie wracają do gniazda. Budowle te powstają z przeżutej masy drzewnej zmieszanej ze śliną, tworząc strukturę przypominającą szary papier. Taki materiał łatwo namięka, dlatego królowe zawsze wybierają na gniazda miejsca suche i osłonięte od wiatru oraz opadów.
Najczęstsze kryjówki szerszeni w czasie deszczu to:
- strychy i nieużytkowane poddasza,
- szczeliny w podbitkach dachowych,
- dziuple starych drzew w ogrodach i lasach,
- opuszczone stodoły, szopy i altany,
- zadaszone wnęki na balkonach i tarasach.
Jak pogoda i temperatura wpływają na aktywność owadów żądłowych?
Reakcja na warunki atmosferyczne zależy od gatunku. Szerszenie wykazują większą odporność na chłód i brak światła niż pszczoły, ale równie mocno unikają wody. Poniższa tabela przedstawia porównanie zachowań najpopularniejszych owadów błonkoskrzydłych w Polsce.
| Gatunek owada | Lot w deszczu | Minimalna temperatura aktywności | Loty nocne |
|---|---|---|---|
| Szerszeń europejski | Tylko lekka mżawka | 10–12°C | Tak (lgną do światła) |
| Osa pospolita | Nie | 10°C | Nie |
| Pszczoła miodna | Nie (ryzyko śmierci) | 12–14°C | Nie |
Czy w deszcz można wietrzyć dom bez ryzyka wlotu szerszenia?
Wietrzenie pomieszczeń podczas ulewnego deszczu jest bezpieczne, ponieważ szerszenie nie opuszczają wtedy gniazd. Sytuacja zmienia się podczas ciepłych, letnich nocy z przelotną mżawką. Szerszenie wykazują dużą aktywność nocną i silnie reagują na sztuczne światło.
Otwarcie okna w rzęsiście oświetlonym pokoju podczas lekkiego deszczu przyciągnie zdezorientowanego owada w stronę zapalonego żyrandola. Najlepszym zabezpieczeniem pozostają gęste moskitiery montowane w ramach okiennych. Sprawdź również, czy uszczelki gumowe w oknach i drzwiach przylegają prawidłowo, odcinając owadom drogę do wnętrza po zamknięciu skrzydeł.
Co zrobić, gdy szerszeń wleci do domu w deszczowy dzień?
Jeśli szerszeń znajdzie się w Twoim salonie lub sypialni, zachowaj spokój. Machanie rękami lub gazetą prowokuje owada do ataku w obronie własnej. Zastosuj poniższą procedurę:
- Zachowaj spokój i powoli wycofaj się z bezpośredniego zasięgu owada.
- Zamknij drzwi prowadzące do innych pomieszczeń, aby ograniczyć przestrzeń lotu szerszenia.
- Otwórz szeroko okno w pomieszczeniu, w którym znajduje się owad.
- Jeśli jest noc, zgaś wszystkie światła w pokoju, a na zewnątrz (np. na parapecie) zapal latarkę – szerszeń sam poleci do źródła światła.
- Poczekaj, aż owad opuści dom, a następnie zamknij okno.
Czy deszcz to dobry moment na usunięcie gniazda szerszeni?
Usuwanie gniazda w deszczowy dzień to poważny błąd, który często kończy się groźnymi użądleniami. Uszkodzenie powłoki gniazda na własną rękę skutkuje natychmiastowym wylotem rozdrażnionych owadów i atakiem na osobę niszczącą strukturę.
Ze względu na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia (szczególnie ryzyko wstrząsu anafilaktycznego), likwidację gniazd zlecaj wyłącznie wyspecjalizowanym firmom dezynsekcyjnym. W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia dla ludzi w budynkach mieszkalnych wezwij Państwową Straż Pożarną. Pamiętaj, że mnogie użądlenia wymagają natychmiastowego wezwania pogotowia ratunkowego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy szerszenie latają w nocy?
Tak, szerszenie są aktywne po zmroku. W przeciwieństwie do os i pszczół potrafią nawigować w ciemnościach i bardzo często lgną do sztucznych źródeł światła, takich jak latarnie czy oświetlone okna.
Czy szerszenie latają, gdy jest zimno?
Aktywność szerszeni drastycznie spada, gdy temperatura otoczenia obniża się poniżej 10–12°C. W chłodniejsze dni owady te pozostają w gnieździe, wpadając w stan odrętwienia, aby oszczędzać energię.
Czego najbardziej boją się szerszenie?
Szerszenie unikają silnych zapachów roślin takich jak mięta, piołun, majeranek czy czosnek. Boją się również gwałtownych spadków temperatury oraz ulewnych deszczy, które niszczą ich papierowe gniazda.
Gdzie chowają się szerszenie w czasie deszczu?
W czasie opadów szerszenie wracają do gniazda. Jeśli deszcz zaskoczy je z dala od kolonii, szukają tymczasowego schronienia pod liśćmi, w spękaniach kory drzew lub pod zadaszeniami budynków.
